Wie is de oppositie in Azerbeidjan?

De Azerbeidjaanse oppositie bestaat uit een aantal los van elkaar opererende blokken en partijen die het onderling over een aantal thema's niet eens zijn en totnutoe niet in staat zijn geweest om een gezamenlijk oppositiebeleid te voeren tegen de zittende regering.

De belangrijkste organisatie van de oppositie is Azadliq (Vrijheid), een blok bestaande uit de Musavat-partij, het Volksfront van Azerbeidjan en de Democratische Partij van Azerbeidjan. Leider van de Musavat-partij is Isa Qambar, Ali Kerimli is leider van het Volksfront en Sardar Jalaloglu is de voorman van de Democratische partij.
In een eerste reactie op de verkiezingsuitslag verklaarde Volksfrontleider Kerimli dat de uitslag geen reflectie is van de wil van het Azerbeidjaanse volk. Musavat-leider Qambar verklaarde dat hij zich 'in de uitslag niet herkent'. Kerimli voegde aan zijn verklaring toe dat de verkiezingsuitslag op 'vreedzame wijze' zal worden bevochten. "Wij zullen de rechten van de kiezers met alle grondwettelijke middelen verdedigen," zei Kerimli, "maar onze protesten zullen een uiterst vreedzaam karakter hebben. Wij zullen de autoriteiten op geen enkele wijze aanleiding geven om geweld tegen de bevolking te gebruiken."

Sardar Jalaloglu

Ali Kerimli

Isa Qambar

De politieke oppositiepartijen van Azerbeidjan

Het Azadliq-blok
Het Azadliq (Vrijheid)-blok werd opgezet in de zomer van 2005 door de drie belangrijkste oppositiepartijen van Azerbeidjan: de Musavat-partij, het Volksfront van Azerbeidjan en de Democratische Partij van Azerbeidjan. Vanaf haar ontstaan heeft Azadliq veel demonstraties georganiseerd en heeft daardoor regelmatig te maken met repressie van de kant van de politie. Belangrijkste inspiratiebronnen voor de leiding van Azadliq zijn de zogenaamde 'fluwelen revolutie' van Georgie en de zogenaamde 'oranje revolutie' van Oekraine. Ook Azadliq maakt er geen geheim van dat zij in Azerbeidjan streeft naar een wisseling van de macht.

Het Volksfront van Azerbeidjan
Het Volksfront van Azerbeidjan is al ontstaan in 1989 als onderdeel van de democratiseringsbeweging in Sovjet-Azerbeidjan. In 1994, drie jaar na de onafhankelijkheid, werd het Volksfront een politieke partij en de vroegere president van Azerbeidjan, Abulfaz Elchibey (1992-1993), werd gekozen tot voorzitter. Door de dood van Elchibey in 2000 ontstond er een scheuring in het Volksfront, wat leidde tot het ontstaan van een progressieve en een conservatieve vleugel. Ali Kerimli, een 39-jarige advocaat, voert de progressieve vleugel aan en is tevens partijvoorzitter.

Musavat
De Musavat-partij werd in 1992 opgericht door de toenmalige parlementsvoorzitter Isa Qambar. De Musavat ontstond ook binnen de Volksfront-beweging. De partij werd aangekondigd als de opvolger van de Musavat-partij van het begin van de 20e eeuw, een politieke organisatie die leiding gaf aan de onafhankelijkheid van Azerbeidjan in de jaren 1918-1920. Musavat is een van de belangrijkste oppositiepartijen en kent een brede intellectuele basis. De partij eiste de overwinning op bij de parlementsverkiezingen van 2000 en de presidentsverkiezingen van 2003, maar raakte sterk verzwakt door de aanvallen op de oppositie na de verkiezing van Ilham Alijev tot president in oktober 2003.

Democratische Partij van Azerbeidjan (DPA)
De DPA wordt beschouwd als een 'radicale' partij, die in 1993 werd opgericht door Sardar Jalaloglu, nu vice-voorzitter. De partij fuseerde in 1997 met de Democratische Hervormingspartij van Ilyas Ismaylov. Aan het begin van 2000 werd Ismaylov, samen met Rasul Guliyev -de uitgewezen ex-voorzitter van het parlement- tot duo-voorzitter van de DPA gekozen. Guliyev werd voorzitter nadat in november 2000 Ismaylov de DPA verliet om de Adalat-partij te vormen. Een deel van het actieve kader van de DPA ging met Ismaylov mee. De DPA heeft een sterke organisatiegraad, vooral in de regio's. Sardar Jalaloglu leidde formeel de partij in Azerbeidjan na de verbanning uit het land van Guliyev.

De Alliantie Yeni Siyaset (Nieuwe Politiek)
De Alliantie Nieuwe Politieke werd in april 2005 opgericht door Eldar Namazov, voorzitter van het publieksforum "Voor Azerbeidjan" en een vroegere assistent van president Heydar Alijev, vader van de huidige president van Azerbeidjan. Mede-oprichters van Yeni Siyaset waren Etibar Mamedov, leider en ex-voorzitter van de Nationale Onafhankelijkheidspartij, Lala Shovket, leidster van de Liberale Partij, Ali Masimov, premier onder president Elchibey, en Eldaniz Guliyev, voorzitter van de Intelligentsia-beweging. Later traden ook de sociaal-democraten en een aantal nieuwe sociale bewegingen tot de Alliantie toe. Lala Shovket en een aantal nieuwe sociale bewegingen hebben de Alliantie weer verlaten en zich aangesloten bij het Azadliq-blok.

Liberale Partij van Azerbeidjan (LPA)
De LPA werd in 1994 opgericht in Barda, een regio die vlakbij de frontlinie ligt van Nagorno Karabach. Lala Shovket had ontslag genomen als staatssecretaris na kritiek op het bewind van Heydar Alijev. Zij beschuldigde de regering van corruptie en intolerantie. De LPA wordt beschouwd als een radicale oppositiepartij, hoewel Shovket zelf een voorstandster is van nationale eenheid gebaseerd op overeenstemming tussen alle partijen (een Azerbeidjaans poldermodel). De LPA is voorstander van een militaire oplossing voor het conflict in Nagorno Karabach en heeft uitgesproken linkse standpunten waar het de sociaaleconomische verhoudingen in het land betreft. De LPA is vooral gebaseerd op de populariteit van Lala Shovket, die beroemd is vanwege haar manier van campagnevoeren.