9 april 1989 – 9 april 2009

door Bas van der Plas/INSUDOK

In april 1989 ontstond een grote verandering in de binnenlandse situatie van Georgië. Als reactie op het afscheidingsstreven van de tot Georgië behorende autonome republiek Abchazië eisten Georgische organisaties opheffing van de autonome status van zowel Abchazië als Adzjarië, een andere deelrepubliek van Georgië. Op 4 april verzamelden zich leden van de niet-officiële Nationaaldemocratische Partij in een hongerstaking op de trappen van het regeringspaleis in Tbilisi aan de Rustaveli Prospekt om te protesteren tegen de Abchazische regering en zij eisten het uittreden van Georgië uit de Sovjet-Unie. Vijf dagen waren zij het middelpunt van alle aandacht en velen sloten zich bij hun protesten en eisen aan.
Op 9 april 1989 gaf de generaal van het Sovjetleger, Rodionov, zijn troepen bevel het plein voor het paleis te ontruimen. Enkele minuten later waren er 19 doden, de meesten doodgeslagen met spaden. De menigte werd met gifgas uiteengedreven en na een paar uur waren er honderden gewonden door het bijtende gas en nog vier doden. Deze 'militaire overwinning' van de troepen van het Sovjetministerie van binnenlandse zaken op de ongewapende demonstranten betekende tegelijkertijd een politieke overwinning van allen in Georgië die de afscheiding wilden. De anti-Russische gevoelens en de wens tot afscheiding verenigde alle informele organisaties en politieke partijen. Het kwam evenwel niet tot een samenvoeging van de oppositiebeweging.
Nog jaarlijks wordt de 9e april in Georgië herdacht met massademonstraties en -bijeenkomsten in Tbilisi, Rustavi, Zugdidi en andere Georgische steden.

Op 9 april 2009, 20 jaar na de tragische gebeurtenissen, eisten tijdens de massabijeenkomsten in Tbilisi tienduizenden Georgische betogers het aftreden van president Mikhail Saakasjvili. Hem wordt vooral het verloop van de oorlog met Rusland rond Zuid-Ossetië in augustus vorig jaar verweten. De demonstranten, die zich hadden verzameld voor het parlementsgebouw in de Georgische hoofdstad, lieten in felle bewoordingen weten het Saakasjvili kwalijk te nemen dat hij Georgië in een rampzalige oorlog heeft gestort en dat hij Moskou tegen zich in het harnas heeft gejaagd. Ook wordt Saakasjvili door velen verantwoordelijk gehouden voor de grote werkloosheid in het land. De nu 41-jarige Saakasjvili kwam aan de macht in 2003, na de zogenoemde Rozenrevolutie. Hij verjoeg toen na weken van demonstraties Eduard Shevardnadze, die sinds 1993 aan de macht was na een staatsgreep in het land. Hoewel Saakasjvili vorig jaar nog werd herkozen, krijgt hij de laatste tijd steeds meer de kritiek dat hij te autoritair is en dat er van de door hem beloofde hervormingen te weinig terechtkomt. Om de demonstranten de wind uit de zeilen te nemen had de Georgische regering de afgelopen week al getracht een oude Sovjetstrategie in te zetten door beweringen te uiten dat de oppositie provocaties had voorbereid. De demonstranten lieten zich hierdoor niet van de wijs brengen en zwoeren hun betogingen vol te houden tot de president is afgetreden.

Eerder had de Georgische oppositie al haar eisen op tafel gelegd in een Manifest van de Verenigde Georgische Oppositie
MANIFEST VAN DE OPPOSITIE IN GEORGIë
In zijn verkiezingscampagne en na zijn installatie als president van ons land beloofde Michail Saakashvili verbeteringen in Georgië op economisch en sociaal gebied en op het gebied van de mensenrechten. Wij gaven hem het voordeel van de twijfel.
Nu blijkt dat:
-de media aan banden zijn gelegd en er sprake is van censuur, dat journalisten die kritisch berichten over Saakashvili het werken onmogelijk wordt gemaakt;
-dat het aantal politieke gevangenen in ons land niet is afgenomen sinds het bewind van Shevardnadze;
-dat Saakashvili weigert om Shevardnadze en zijn familie, verantwoordelijk voor vele doden, terreur, diefstal van staatseigendommen en het vertrek van een miljoen landgenoten uit Georgië te berechten;
-dat Saakashvili van Georgië een Amerikaanse provincie heeft gemaakt die alleen nog maar dient als doorvoerland voor de olie van Amerikaanse oliemaatschappijen, waardoor het milieu wordt bedreigd;
-dat gepensioneerden moeten rondkomen van een bedrag waar niet van te leven valt, dat ons land is gedompeld in armoede;
-dat Saakashvili en zijn eigen kliek zich verrijken ten koste van de Georgische bevolking;
-dat er van democratie geen sprake is;
-dat Saakashvili onze natuurlijke bondgenoot, de Russische Federatie, voortdurend provoceert en ons land op de rand van oorlog brengt.
Wij zijn er na vier jaar Saakashvili-bewind van overtuigd dat deze president de belangen van Georgië en haar bevolking niet dient;
-dat deze president de belangen van Amerikaanse multinationals boven die van de Georgische bevolking stelt;
-dat deze president zijn eigen belangen laat prevaleren boven die van Georgische pensioengerechtigden, zwakkeren in de maatschappij en de bevolking in het algemeen en daarmee de armoede in ons land niet oplost, laat staan vermindert;
-dat deze president niet in staat is de territoriale problemen van Georgië (Abchazeti, Shida Kartli, Ajaria) op politieke/diplomatieke wijze op te lossen;
-dat deze president niet de competentie heeft om ons land te leiden.
Wij roepen daarom op:
-tot het vertrek van Saakashvili en vervroegde presidentsverkiezingen;
-tot vervroegde parlementsverkiezingen;
-tot het prevaleren van de belangen van de Georgische bevolking;
-tot goede betrekkingen met de Russische Federatie;
-tot berechting van de dictator Shevardnadze en zijn familie wegens misdaden tegen de Georgische bevolking.
Wij roepen alle weldenkende burgers van de republiek Georgie, die van hun land, haar cultuur en bevolking houden op om op te komen voor de bovenstaande eisen. De eendracht van protest van het Georgische volk zal moeten aantonen dat Saakashvili en zijn kliek niet de juiste vertegenwoordigers zijn en dat het verenigde volk zal strijden voor ware democratie, mensenrechten en een menswaardig bestaan. Tegen rechtsongelijkheid, zelfverrijking en autocratie.
Tbilisi, 1 november 2007
Verenigde Georgische Oppositie