Mooie woorden voor Oekraïne

Meer druk op Rusland


En zo heeft dan eindelijk, na maandenlang geharrewar en een staatsgreep in Kiev, de EU haar zin en is de associatieovereenkomst EU-Oekraïne op 21 maart 2014 ondertekend. Een nieuwe lente een nieuw geluid? Voor ondertekening van de overeenkomst kwam de Oekraïense delegatie naar Brussel waar ze met alle egards ontvangen werd.

Terwijl vanuit zowel de Verenigde Staten als de Europese Unie de sancties en militaire provocaties tegen Rusland toenemen, heeft de door het Westen gesteunde en na de staatsgreep aan de macht gekomen regering van Oekraïne een overeenkomst getekend die de weg opent voor harde bezuinigingsmaatregelen en hervormingen richting vrije markt. In de associatieovereenkomst staat dat de regering van Oekraïne snel moet beginnen met een omvangrijk programma van 'structurele hervormingen' en zich moet schikken in een overeenkomst met het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Dit programma is gebaseerd op de ervaringen van het Griekse model waarin aan Athene een programma van harde bezuinigingen werden opgelegd, die op hun beurt zorgden voor een enorme groei van de werkloosheid en een toename van de armoede onder delen van de Griekse bevolking. Maar dat zijn uiteraard de uitwassen van een beleid waar de EU en het IMF geen boodschap aan hebben.
Opmerkelijk is dat de overeenkomst nu al is ondertekend door een niet gekozen 'overgangsregering' die pretendeert aan de macht te zijn gekomen door een 'democratische revolutie'. Dit nieuwe regime, dat bestaat uit voormalige bankiers, fascisten en oligarchen, kondigde eerst aan dat zij de economische clausules van de EU associatieovereenkomst, en daarmee de bekendmaking van de bezuinigingsmaatregelen, zou uitstellen tot na de verkiezingen die voor mei gepland zijn.

De overeenkomst is een nieuwe stap in de richting van de integratie van Oekraïne in de gelederen van de westerse mogendheden, met als uitkomst de transformatie van het land in een goedkoop reservoir van arbeidskrachten voor het mondiale kapitalisme en het opvoeren van de economische en strategische druk op Rusland.
Arseniy Yatsenyuk, premier van Oekraïne, verklaarde in Brussel: "Eerlijk gezegd kan Rusland me niets schelen bij de ondertekening van deze overeenkomst... Deze voldoet aan de wens van miljoenen Oekraïners die deel willen uitmaken van de Europese Unie". En Herman van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad, zei dat de overeenkomst Oekraïne dichter bij een 'Europese manier van leven' zou brengen, terwijl de Duitse bondskanselier Angela Merkel verklaarde dat dit feit heeft aangetoond dat er sprake is van 'gezamenlijk gedeelde waarden'.

Gemeenschappelijke waarden

Mooie woorden natuurlijk die bij dit soort evenementen even obligaat als hol zijn. Want wat is de door Van Rompuy genoemde 'Europese manier van leven'? Voor delen van de bevolking, niet alleen in Griekenland, Spanje, Portugal of Roemenië, maar in de hele Europese Unie, betekent dat sociale ellende, veroorzaakt door massale werkloosheid, ingrijpende bezuinigingen op lonen, uitkeringen, openbare diensten en levensomstandigheden om te voldoen aan de eisen van diezelfde banken en financiële instellingen die verantwoordelijk zijn voor de economische en financiële crisis die uitbrak in 2008. In Oekraïne is er, in een periode van ruim twee decennia van 'kapitalistisch herstel' na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, sprake van diepe armoede en mensonterende sociale omstandigheden, waardoor bij velen ook gezondheidsproblemen optreden. Door de associatieovereenkomst met de EU heeft het land nog meer verslechtering in het vooruitzicht. Dat is de 'Europese manier van leven' waarop volgens Yatsenyuk miljoenen Oekraïners zitten te wachten.
En wat zijn dan de 'gemeenschappelijke waarden' van Angela Merkel? Die kunnen worden beoordeeld aan de hand van het antisemitisme en ultranationalisme dat door haar Oekraïense bondgenoten wordt getoond. Drie dagen voor de ondertekening van de associatieovereenkomst in Brussel verscheen op YouTube een video die een beeld gaf van het schrikbewind dat de fascisten in Kiev ontketenen. Onder leiding van Igor Miroshnichenko, een lid van de Verchovna Rada, het parlement, van de Svoboda partij, die berucht is vanwege zijn antisemitisme, stormde een bende medestanders, waaronder nog twee parlementsleden, de kantoren van de Oekraïense staatstelevisie NTU binnen en dwong de directeur om een ontslagbrief te ondertekenen.

(zie: http://www.youtube.com/watch?v=F5GeBpZ5VHY&feature=youtu.be )

Nieuwe sancties

Aan het westelijk front kondigden Obama en de Europese leiders intussen nieuwe sancties tegen Rusland aan. De Amerikaanse sancties betreffen bevriezing van banktegoeden en reisverboden voor 20 personen uit de nabijheid van de Russische president Vladimir Poetin en een verbod voor Amerikaanse burgers en bedrijven om zaken te doen met hen. Ook financiële transactie met de Russische Bank Rossiya werden verboden. Visa en MasterCard stopten onmiddellijk met het verwerken van betalingen voor Bank Rossiya.
Na een topontmoeting op donderdag 20 maart achter gesloten deuren hebben de EU-leiders nog een tiental namen toegevoegd aan de lijst van voornamelijk Russische en Krim ambtenaren aan wie zij een reisverbod en bevriezing van tegoeden hebben opgelegd. Bovendien werd aan EU-ambtenaren opgedragen om verdere economische sancties op te stellen, de zogeheten 'derde fase'. De Duitse bondskanselier Merkel verklaarde dat Europa bereid is de derde fase te starten wanneer er verdere escalatie rond Oekraïne plaatsvinden. De EU heeft ook beperkingen opgelegd op goederen die uit de Krim Rusland passeren Rusland. “Van nu af aan moeten goederen uit de Krim via Oekraïne komen of we gaan ze belasten met forse boetes en tarieven," zei de Britse premier David Cameron.

Militaire druk

En ook op militair gebied blijft het Westen zich roeren. De VS en hun NAVO-partners voeren de militaire druk op als gevolg van de bewering van de Amerikaanse president Obama dat Russische militaire oefeningen aan de westelijke grenzen een 'gevaarlijke risico van escalatie' dragen. Op vrijdag 21 maart zei de Amerikaanse ambassadeur in Polen, Stephen Mull, dat het Amerikaanse leger bezig is met de planning van grootschalige oorlogsoefeningen in Polen, waaraan ook troepen uit de Tsjechische Republiek, Hongarije, Slowakije, Bulgarije, Roemenië en de Baltische staten (Litouwen, Letland en Estland) zullen deelnemen.
Ook op vrijdag 21 maart trad het Oekraïense leger aan in Bulgarije voor twee weken van multinationale militaire oefeningen, waarbij troepen betrokken zijn uit 12 NAVO-leden en partnerlanden, zoals Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Moldavië, Servië en Turkije. Een dag eerder hadden de VS en de NAVO aangekondigd dat de jaarlijkse Rapid Trident oefeningen deze zomer in Oekraïne zullen worden gehouden. Behalve Amerikaanse en Britse soldaten zullen er militaire eenheden uit Armenië, Azerbeidzjan, Bulgarije, Canada, Georgië, Duitsland, Polen, Roemenië, Moldavië en Oekraïne aan deelnemen.
Het Pentagon heeft al 12 gevechtsvliegtuigen en honderden manschappen naar Polen gestuurd en vorige week heeft de Amerikaanse marine bekendgemaakt dat het vliegdekschip USS George HW Bush in de Middellandse Zee gestationeerd zal blijven.

Bas van der Plas/INSUDOK

24 maart 2014