Nog 12 jaar Poetin?

In een verklaring die door velen al voorspeld en door velen meer nog gevreesd werd heeft de Russische premier Vladimir Poetin zijn voornemen aangekondigd om voor een derde termijn als president de verkiezingen van maart 2012 in te gaan. Daarmee is dan een einde gekomen aan alle speculaties die reeds ontstonden toen Medvedev de positie van Poetin overnam.

door Bas van der Plas/INSUDOK

De aankondiging kwam op 24 september, de tweede dag van een congres van Poetin's partij “Verenigd Rusland” en werd daar ontvangen door een staande ovatie van de 11.000 aanwezige leden. Poetin voegde eraan toe dat de huidige president Dmitri Medvedev "een effectief managementteam kan creëren als het hoofd van de Russische regering", wat betekent dat hij Medvedev zal benoemen als minister-president tijdens zijn eigen presidentschap.
Analisten hebben maandenlang gespeculeerd welk lid van de Russische tandem kandidaat zou zijn bij de komende verkiezingen, speculaties die nu tot een eind zijn gekomen. Poetin bevestigde slechts de overtuiging van veel Kremlin-critici dat Medvedev weinig meer deed dan het warmhouden van de stoel voor Poetin om vier jaar later naar de post van president terug te keren. Poetin heeft duidelijk gemaakt dat "een overeenkomst over wat ons te doen staat in de toekomst tussen ons al enkele jaren geleden werd bereikt."
Volgens de Russische wetgeving kan een en dezelfde persoon enkel voor twee opeenvolgende termijnen tot president gekozen worden, maar de wetgeving maakt het ook mogelijk voor die persoon om na een "pauze" periode zich weer kandidaat te stellen. De overwinning van Poetin in maart 2012 is een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid, gelet op zowel zijn 'ondanks alles' nog grote populariteit en het streng gecontroleerde politieke systeem van het huidige Rusland. Een overwinning bij de verkiezingen van maart 2012 zou de weg voor hem vrijmaken om twee keer zes jaar zitting te nemen als president, die hem dus 2024 in het Kremlin zal houden.

prestige

Analisten zijn ook verdeeld over de vraag of Poetin en Medvedev verschillen met betrekking tot het beleid. Ondanks het feit dat Medvedev door velen als een marionet van Poetin wordt gezien oogstte hij toch een aantal trouwe supporters door de jaren heen en die waren niet al te gelukkig met wat Gleb Pavlovsky van de Moskouse Stichting voor Effectief Beleid noemde "de politieke capitulatie van Medvedev" na het bekend worden van Poetin's verklaring over zijn kandidatuur. Een van de naaste medewerkers van Medvedev, Arkady Dvorkovitsj, twitterde tijdens het Verenigd Rusland congres eerst de opmerking "er is geen reden voor geluk," en daarna "nu is het tijd om te schakelen naar de sportzender." De invloedrijke politieke consultant Pavlovsky, wiens langdurige contract met het Kremlin dit voorjaar werd verbroken, gaf een van de scherpste commentaren: "Het feit dat de president, als politicus, degenen die in hem geloofden verraadde is politieke zelfvernietiging, en hij heeft het recht om dat te doen." Hij noemde de stap terug van Medvedev "een klap voor het prestige van de instelling van het presidentschap in Rusland. Het is mogelijk dat het een vrijwillige stap terug was en mogelijk was het dat ook niet. Het is onduidelijk wat voor soort druk hier is uitgeoefend. Maar er is een uniek feit: de functie van de president van een nucleaire macht wordt overgedragen door privé transacties. Wij hebben geen reden om te geloven dat Medvedev loog toen hij zei dat hij bereid was om zich beschikbaar te stellen voor de post van president. Het is mogelijk dat zijn positie veranderde als gevolg van de invloed van een bepaalde factor. Als hij een echte politicus is, moet hij uitleggen waarom hij deze beslissing heeft genomen en waarom hij voelde dat zijn eigen presidentschap is mislukt. Zo niet, dan is het onduidelijk wat hij doet aan het hoofd van de kandidatenlijst van Verenigd Rusland."

speculatie

Sergei Mironov, de leider van de politieke partij 'Een Rechtvaardig Rusland' reageerde in de volgende bewoordingen: "Al die jaren hebben wij ernstige problemen met het werk van de overheid. En nog grotere problemen met de partij Verenigd Rusland ... Wij handhaven onze vorige posities: onze partij zal geen ondersteuning geven aan de kandidaat die wordt voorgedragen door Verenigd Rusland. En wij hebben geen geen haast. Laat onze tegenstanders haast maken ... met betrekking tot het feit dat Medvedev lijsttrekker wordt van de kandidatenlijst voor de Doema, (het Russisch parlement) - bekijk de videobeelden van de gezichten van de Verenigd Rusland leden tijdens het congres en zie of ze er blij mee zijn of niet".
Aleksej Malasjenko, lid van het Carnegie Moscow Center commentarieerde: "Wanneer deze beslissing definitief is genomen is al een zinloze vraag, maar het lijkt mij dat het niet al te lang geleden is gebeurd, na het forum in Jaroslavl (waar op 7-8 september 2011 het 'Global Policy Forum' plaatsvond). Daar kwam alles samen, hoewel er nog steeds reden is tot speculatie. Wat dit echter wel definitief duidelijk maakt is dat ons politieke leven een moeras is. En de VS en de Europese Unie hebben al gekeken naar Poetin om dingen af te stemmen voor een lange tijd. Het meest interessante nu, de enige resterende intrige is wie er straks minister-president gaat worden. Er is geen 100% zekerheid dat de beslissing dat het Medvedev zou moeten worden definitief is. Er hervormingen van pensioenstelsel aan te komen en een flinke stijging van de belastingdruk. En het is de minister-president op wie dan de grootste druk wordt gelegd."
Boris Nemtsov, een van de leiders van de niet-geregistreerde Volkspartij voor de Vrijheid, zei in een verklaring op de berichten: "Poetin is een pure provocateur: hij provoceert het Russische volk tot een opstand. Hij is provoceert het Russische volk met zijn onafzetbaarheid, provoceert het Russische volk om de straat op te komen en te handelen zoals ze doen in landen waar de aanzet tot de wisseling van de overheid is vernietigd. Na een maand zal de Centrale Bank bekendmaken hoeveel geld er is verdwenen. Geloof me, ik heb het zelden mis: $ 100 miljard. Dat is mijn analyse - $ 100 miljard en de emigratie van 500 tot 800.000 mensen. Het land zal een trage ontwikkeling doormaken, maar dit is heel slecht ... Ongelukkig Rusland: Poetin is terug tot aan zijn dood. Ik weet niet hoe lang hij zal leven. Of Rusland als eerste zal sterven of Poetin, ik weet het niet. Ik heb alleen liever dat Rusland blijft leven."

weigering

De politicoloog Vjatsjeslav Nikonov zei in een interview met het Russische staatspersbureau RIA Novosti dat het duo Poetin-Medvedev op deze wijze nog wel 24 jaar aan de macht kan blijven. Poetin kan dan twee termijnen van 6 jaar dienen, tot 2024. Daarna zou Medvedev hem kunnen aflossen. 'Dat betekent dat wij wellicht de Russische machtsverdeling tot 2036 kennen', aldus Nikonov.
In een commentaar op de komende ontwikkelingen maakte minister van Financiën Aleksej Koedrin bekend niet te willen werken onder de toekomstige premier Dmitri Medvedev. 'Ik vind dat meningsverschillen het me niet toestaan in Medvedev's regering plaats te nemen', zei Koedrin. Hij zou een positie daarin dan ook 'absoluut afwijzen'. Koedrin is sinds 2000 minister van Financiën. Hij zegt er vooral bezwaar tegen te hebben dat Medvedev meer geld wil uitgeven aan het leger. Dat brengt volgens hem de overheidsfinanciën in gevaar. Koedrin zou zelf echter ook premier hebben willen worden. Het Kremlin erkent de verdeeldheid. 'Er zijn mensen die het oneens zijn met de strategische principes van Poetin en Medvedev. Zij zullen het team verlaten', zei een woordvoerder van premier Vladimir Poetin tegen het Russische persbureau Interfax.