Hoofdpunten uit de toespraak van de Russische president
Vladimir Poetin tijdens de Conferentie over veiligheidspolitiek

München 10 februari 2007

Ik ben zeker dankbaar om te worden uitgenodigd voor zo'n representatieve conferentie waar politici, militairen, ondernemers en specialisten uit meer dan 40 landen zich hebben verzameld.
De samenstelling van deze conferentie staat mij toe om buitensporige beleefdheid en de noodzaak om te spreken in om de zaak heen draaiende plezierige, maar lege, diplomatieke termen te vermijden. De opzet van deze conferentie stelt mij in staat te zeggen wat ik werkelijk denk over internationale veiligheidsproblemen. En wanneer mijn commentaren al te polemisch lijken te zijn, gericht op of onjuist voor onze collega's, dan zou ik u willen vragen niet boos op mij te worden. Dit is tenslotte slechts een conferentie. (…)

Het is algemeen bekend dat internationale veiligheid veel meer omvat dan onderwerpen die verbonden zijn met het militaire apparaat en politieke stabiliteit. Het omvat de stabiliteit van de globale economie, de overwinning van armoede, economische veiligheid en de ontwikkeling van een dialoog tussen beschavingen. Dit universele, onzichtbare karakter van veiligheid komt tot uitdrukking in het basisprincipe dat "veiligheid voor een is veiligheid voor allen'. Zoals Franklin D. Roosevelt zei tijdens de eerste dagen n a het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog: "Wanneer de vrede ergens verbroken wordt dan is de vrede van alle landen in gevaar". Deze woorden blijven vandaag actueel. (…)

Nog slechts twee decades geleden was de wereld ideologisch en economisch verdeeld en het was het enorme strategische potentieel van twee supermachten dat globale veiligheid verzekerde. Dit globale evenwicht duwde de scherpste economische en sociale problemen naar de marges van de agenda's van de internationale gemeenschap en de wereld. En, juist als in iedere oorlog, zadelde de Koude Oorlog ons figuurlijk gesproken op met levende munitie. Ik refereer aan ideologische stereotypen, dubbele standaarden en andere typische uitingen van het blokdenken in de Koude Oorlog.
De unipolaire wereld die na afloop van de Koude Oorlog werd voorgesteld kwam ook niet tot stand. De geschiedenis van de mensheid is zeker door unipolaire perioden gegaan en heeft aspiraties gezien in de richting van wereldoverheersing. En wat is er niet gebeurd in de wereldgeschiedenis? Wat is echter een unipolaire wereld? Hoe men deze term ook kan opsieren, aan het eind van het verhaal refereert zij aan een soort van toestand, namelijk één centrum van autoriteit, één krachtencentrum, één centrum waar de beslissingen worden genomen. Het is een wereld waarin er één meester is, één heerser. En aan het eind van het verhaal is dit niet alleen schadelijk voor eenieder binnen dat systeem, maar ook voor de heerser zelf omdat het zichzelf van binnenuit verwoest.

En dit heeft zeker niets gemeen met democratie. Omdat, zoals u weet, democratie de macht van de meerderheid is in het licht van de belangen en meningen van de minderheid. Overigens worden Rusland, worden ons, voortdurend lessen voorgehouden over democratie. Maar om de een of andere reden willen degenen die ons de les lezen zelf niet leren.
Ik ga ervan uit dat het unipolaire model niet alleen onacceptabel, maar ook onmogelijk is in de wereld van vandaag. En dat is niet alleen omdat als er een individuele leiding was in de wereld van vandaag, en juist in de wereld van vandaag, dan de militaire, politieke en economische hulpbronnen ontoereikend zouden zijn. Wat nog belangrijker is dat het model zelf besmet is omdat er aan de basis geen morele fundamenten zijn en kunnen zijn voor de moderne beschaving. Wat er gebeurt in de wereld van vandaag is om schoorvoetend juist dit concept in de internationale aangelegenheden in te voeren, dit concept van een unipolaire wereld. En met welke gevolgen? Unilaterale en niet zelden onwettige acties hebben geen enkel probleem opgelost. Sterker nog, zij hebben nieuwe menselijke tragedies veroorzaakt en nieuwe spanningshaarden gecreëerd. Oordeel zelf: het aantal oorlogen en lokale en regionale conflicten is niet verminderd. En er komen niet minder mensen om in deze conflicten, er sterven er zelfs meer dan vroeger. Beduidend meer! Vandaag zijn we getuigen van een bijna onbedwongen hypergebruik van geweld, militair geweld, in de internationale betrekkingen, geweld dat de wereld stort in een afgrond van voortdurende conflicten. En het gevolg is dat we niet beschikken over voldoende kracht om een verstandige oplossing voor een van deze conflicten te vinden. Het vinden van een politieke oplossing wordt ook onmogelijk. We zien een toenemende en grotere minachting voor de basisprincipes van het internationaal recht. En onafhankelijke wettelijke normen komen feitelijk in toenemende mate dichterbij het juridisch systeem van één land. Van één land en natuurlijk, in de allereerste plaats van de Verenigde Staten van Amerika, dat op iedere wijze haar nationale grenzen overschreden heeft. Dat is zichtbaar in de economische, politieke, culturele en educatieve politiek die zij aan andere landen oplegt. Nu, wie vindt dat leuk? Wie is daar gelukkig over?

In de internationale betrekkingen zien we in toenemende mate de wens om een gegeven vraagstuk op te lossen volgens de zogenaamde politieke opportuniteit, gebaseerd op het huidige politieke klimaat. En dat is natuurlijk buitengewoon gevaarlijk. Het gevolg is dat niemand zich veilig voelt. Ik wil dat onderstrepen: niemand voelt zich veilig! Omdat niemand kan voelen dat de internationale wetgeving als een stenen muur is die hen zal verdedigen. En natuurlijk stimuleert een dergelijke politiek een wapenwedloop. De dominantie van de macht moedigt onvermijdelijk een aantal landen aan om massavernietigingswapens te verkrijgen. Bovendien zijn er belangrijke nieuwe bedreigingen opgekomen, hoewel die vroeger ook al bekend waren, en de hedendaagse bedreigingen zoals terrorisme hebben een globaal karakter aangenomen. Ik ben ervan overtuigd dat we het beslissende moment hebben bereikt waar we serieus moeten nadenken over de architectuur van de globale veiligheid. En we moeten voortgaan met het zoeken naar een redelijke balans in de belangen van alle deelnemers aan de internationale dialoog. Vooral omdat het internationale landschap zo gevarieerd is en de veranderingen zo snel gaan, veranderingen in het licht van de dynamische ontwikkeling in een groot aantal landen en regio's. Het gezamenlijke bruto nationaal produkt (BNP) gemeten in het verkrijgen van machtsgelijkheid van landen als India en China is reeds groter dan dat van de Verenigde Staten. En een overeenkomstige berekening van het BNP van de BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India en China) streeft het cumulatieve BNP van de EU-landen voorbij. En volegens deskundigen zal dit gat in de toekomst alleen maat groter worden.

Er is geen reden om eraan te twijfelen dat het economisch potentieel van nieuwe centra van economische groei onvermijdelijk zal worden omgezet in politieke invloed en de multipolariteit zal versterken. In verband daarmee neemt de rol van multilaterale diplomatie belangrijk toe. De noodzaak voor principes als openheid, transparantie en voorspelbaarheid in de politiek is onbetwist en het gebruik van geweld zou een werkelijk uitzonderlijke maatregel moeten zijn, vergelijkbaar met het gebruik van de doodstraf in de juridische systemen van zekere landen. Echter, vandaag zijn we getuigen van de omgekeerde tendens, namelijk een situatie waarin landen die de doodstraf verboden, zelfs voor moordenaars en andere gevaarlijke criminelen, luchtig deelnemen aan militaire operaties die moeilijk als legitiem zijn te beschouwen. En het is een feit dat in deze conflicten mensen worden gedood, honderden, duizenden burgers.

Maar tegelijkertijd komt de vraag op of we onverschillig moeten zijn en ons afzijdig moeten houden van verschillende binnenlandse conflicten binnen landen, van autoritaire regimes, tegenover tirannen en de proliferatie van massavernietigingswapens. (…)
Maar beschikken wij over de middelen om deze bedreigingen het hoofd te bieden? Zeker hebben we die. Het is voldoende om naar de recente geschiedenis te kijken. Kende ons land geen vreedzame overgang naar een democratie? Zeker, wij waren getuigen van een vreedzame transformatie van het Sovjetbewind, een vreedzame verandering! En wat voor regime was dat. Met hoeveel wapens, inclusief kernwapens. Waarom moeten we nu beginnen met bombarderen en schieten bij iedere gelegenheid? Is het zo dat zonder de dreiging van wederzijdse vernietiging we niet voldoende politieke cultuur hebben, geen respect voor democratische waarden en voor de wet? Ik ben ervan overtuigd dat het Handvest van de Verenigde Naties het enige mechanisme is dat beslissingen kan nemen over het gebruik van militair geweld als een laatste toevlucht. (…) Het gebruik van geweld kan alleen als legitiem worden beschouwd wanneer dit besluit is goedgekeurd door de VN. En we moeten niet de NAVO en de EU in de plaats voor de VN zetten. Wanneer de VN werkelijk de krachten van de internationale gemeenschap zal verenigen en werkelijk kan reageren op gebeurtenissen in verschillende landen, wanneer we deze minachting voor de internationale wetgeving achter ons laten, dan zal het mogelijk zijn de situatie te veranderen. Anders zal het slechts resulteren in een doodlopende toestand, en het aantal ernstige fouten zal worden verveelvoudigd. Daarnaast is het noodzakelijk er van verzekerd te zijn dat de internationale wetgeving een universeel karakter heeft in zowel de opvattingen als de toepassing van haar normen. En men moet niet vergeten dat democratische politieke acties noodzakelijkerwijs gepaard gaan met discussie en een moeizaam besluitvormingsproces.

Het potentiële gevaar van de destabilisering van de internationale verhoudingen is verbonden met de duidelijke stagnatie van het ontwapeningsvraagstuk. Rusland steunt de vernieuwing van de dialoog over dit belangrijke vraagstuk. Het is belangrijk om het internationale wettelijke kader voor wapenvernietiging te behouden en daarmee ook de continuïteit te verzekeren in het proces van vermindering van atoomwapens. Samen met de Verenigde Staten van Amerika werden wij het eens om onze strategische kernwapens te verminderen tot 1700-2000 kernkoppen op 31 december 2012. Rusland heeft de bedoeling om de verplichtingen die het op zich heeft genomen te vervullen. Wij hopen dat onze partners ook op een doorzichtige wijze zullen handelen en zullen afzien van het opzij leggen van een paar honderd overtollige kernkoppen voor een regenachtige dag. En wanneer vandaag de nieuwe Amerikaanse minister van defensie verklaart dat de Verenigde Staten deze overtollige wapens niet zal opslaan in een magazijn of, kan men zeggen, onder een kussen of onder een deken, dan stel ik voor dat we allemaal opstaan en staande dit besluit zullen begroeten. Het zou een hele belangrijke verklaring zijn.

Rusland houdt zich strikt, en heeft de bedoeling om zich ook verder strikt te houden aan het Non-proliferatie verdrag voor kernwapens, alsmede aan het multilateraal supervisiestelsel voor rakettechnologie. De principes die in deze documenten zijn vastgelegd zijn van een universeel karakter. In verband hiermee zou ik eraan willen herinneren dat in de jaren 80 de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten een overeenkomst sloten over de vernietiging van een heel arsenaal korte- en middellange afstandsraketten, maar dat deze documenten geen universele karakter hebben.
Vandaag beschikken veel andere landen over dergelijke raketten, waaronder de Democratische Volksrepubliek Korea, de Republiek Korea, India, Iran, Pakistan en Israël. Veel landen werken aan deze systemen en willen ze opnemen als onderdeel van hun wapenvoorraden. En alleen de Verenigde Staten en Rusland dragen de verantwoordelijkheid om niet zulke wapensystemen te produceren.
Het is duidelijk dat we onder dergelijke omstandigheden moeten denken over de garanties voor onze eigen veiligheid. Tegelijkertijd is het onmogelijk om het verschijnen van nieuwe, destabiliserende hightech wapens te sanctioneren. Het is overbodig te zeggen dat dit gaat over het voorkomen van een nieuw gebied van confrontaties, vooral in de ruimte. Star wars is niet langer fantasie, het is realiteit. In het midden van de jaren 80 waren onze Amerikaanse partners al in staat om hun eigen satelliet te onderscheppen. Rusland is van mening dat de militarisering van de ruimte onvoorspelbare consequenties kan hebben voor de internationale gemeenschap, en aanleiding kan zijn voor niets minder dan het begin van een nucleair tijdperk. En we zijn meer dan eens gekomen met initiatieven bedoeld om te voorkomen dat in de ruimte wapens worden ingezet. Vandaag zou ik u willen zeggen dat we een voorstel hebben voorbereid om te komen tot een overeenkomst over het voorkomen van de inzet van wapens in de ruimte. En in de nabije toekomst zal dat naar onze partners worden gezonden als officieel voorstel. Laten we hier samen aan werken. Plannen om bepaalde elementen van het raketafweersysteem uit te breiden naar Europa verontrusten ons. Wie heeft er belang bij de volgende stap in, wat in dit geval, een onvermijdelijke wapenwedloop zou worden? Ik heb diepe twijfels dat de Europeanen dat belang hebben. Raketwapens met een bereik van ongeveer vijf- tot achtduizend kilometer die een werkelijke bedreiging voor Europa zouden vormen bestaan in geen enkele van de zogenaamde probleemlanden. En in de nabije toekomst en verder zal dit niet gebeuren en is zelfs niet te voorzien. En iedere hypothetische lancering van, bijvoorbeeld, een Noordkoreaanse raket naar Amerikaanse grondgebied via West-Europa is duidelijk in strijd met de ballistische wetten. Zoals we in Rusland zeggen zou het zijn alsof je de rechterhand gebruikt om het linkeroor te bereiken.

En hier in Duitsland kan ik niet anders dan het hebben over de erbarmelijke toestand van het Verdrag over Conventionele Strijdkrachten in Europa. Het aangenomen Verdrag over Conventionele Strijdkrachten werd getekend in 1999. Het hield rekening met een nieuwe geopolitieke werkelijkheid, namelijk de eliminatie van het Warschaublok. Zeven jaar zijn er verstreken en slechts vier staten hebben dit document geratificeerd, waaronder de Russische Federatie. NAVO-landen hebben openlijk verklaard dat zij dit verdrag niet zullen ratificeren, met inbegrip van troepenvermindering aan de flanken, totdat Rusland haar militaire bases verwijderd uit Georgië en Moldavië. Ons leger verlaat Georgië, zelfs volgens een versneld schema. We hebben de problemen die we met onze Georgische collega's hadden opgelost, zoals eenieder weet. Er zijn nog 1500 militairen in Moldavië die vredesoperaties uitvoeren en die de opslagplaatsen met munitie uit de Sovjettijd bewaken. (…)

Maar wat gebeurt er op hetzelfde moment? Tegelijkertijd worden de zogenaamde flexibele Amerikaanse frontlijn eenheden, met tot 5000 manschappen elk, geïnstalleerd. Het komt erop neer dat de NAVO haar frontlijnkrachten aan onze grenzen heeft geplaatst, terwijl wij voortgaan met ons strikt te houden aan de verplichtingen uit het Verdrag en helemaal niet reageren op deze acties. Ik denk dat het duidelijk is dat de uitbreiding van de NAVO geen enkel verband houdt met de modernisering van de Alliantie of met het verzekeren van veiligheid in Europa. Integendeel, het vormt een serieuze provocatie die het niveau van wederzijds vertrouwen neerhaalt. En wij hebben het recht om te vragen tegen wie deze uitbreiding gericht is. En wat gebeurde er met de verzekeringen van de Westerse partners die zij maakten na de opheffing van het Warschaupact? Waar zijn deze verklaringen vandaag? Niemand kan ze zelfs maar herinneren. Maar ik sta mezelf toe om dit publiek te herinneren aan wat er is gezegd. Ik zou willen citeren uit de toespraak van mr. Woerner, secretaris-generaal van de NAVO, in Brussel op 17 mei 1990. Toen zei hij: "het feit dat we bereid zijn om geen NAVO-troepen te legeren buiten het grondgebied van Duitsland geeft aan de Sovjet-Unie een stevige veiligheidsgarantie". Waar zijn deze garanties? De stenen en betonblokken van de Berlijnse Muur werden al lang geleden gedistribueerd als souvenirs. Maar we moeten niet vergeten dat de val van de Berlijnse Muur mogelijk was dankzij een historische keuze, een keuze die ook door onze bevolking werd gemaakt, het volk van Rusland, een keuze ten gunste van democratie, vrijheid, openheid en een oprechte samenwerking met alle leden van de grote Europese familie. En nu proberen ze nieuwe grenzen en muren van verdeeldheid aan ons op te dringen, deze muren mogen virtueel zijn, maar zij scheiden niettemin en snijden door ons continent. En is het mogelijk dat we weer vele tientallen jaren nodig zullen hebben en verschillende generaties van politici om deze nieuwe muren te ontmantelen?

vertaald uit het Russisch ©INSUDOK 2007