INSUDOK documentatie

Sergej Ivanov

 

In de ministerraad van de Russische Federatie van 15 februari 2007 werd minister Sergej Ivanov (Defensie) gepromoveerd naar de nieuwe functie van eerste vice-premier.
Hij krijgt de verantwoording voor het totale economische beleid van de regering. Met zo'n zware taak kon Ivanov zich profileren als opvolger van Poetin. Poetin had onlangs al gezegd dat de Russische kiezers bij de presidentsverkiezingen volgend jaar maart een keuze krijgen. Het zag er naar uit dat de kiezers werden klaargestoomd voor een stem op Ivanov. Maar uiteindelijk schoof Poetin Dmitrij Medvedev naar voren, iemand waarvan minder ambities worden verwahct dan van Ivanov en dus ongevaarlijker voor de positie van Poetin binnen de machtskringen van het Kremlin. Poetin volgt daarmee dezelfde aanpak als president Jeltsin, die destijds Poetin als praktisch enige kandidaat naar voren schoof. Op de post van Defensie kwam Serdjoekov, het voormalig hoofd van de belastingdienst. Poetin presenteerde Ivanov als een succesvol minister die het militair-industrieel complex nieuw leven heeft ingeblazen en de export van wapens vorig jaar heeft opgevoerd tot zes miljard dollar.

Wie is Sergej Ivanov?
Sergej Borisovitsj Ivanov werd in 1953 geboren in Leningrad (nu Sint Petersburg). Hij studeerde af aan de vertaalafdeling van de filologische faculteit van de Leningradse Staatsuniversiteit in 1976. Na afloop van zijn universitaire studie ging hij werken bij de KGB. Hij volgde de hogere KGB-opleiding in Minsk en in 1981 slaagde hij aan de 101e school van de Eerste hoofdafdeling van de KGB en maakte de overstap naar het werk voor de PGU, de buitenlandse inlichtingendienst van de Sovjet-Unie. Hij werkte zowel in het centrale apparaat van de PGU (zijn laatste positie was hier plaatsvervangend chef van een van de afdelingen van de SVR die zich bezighield met Europa) als in het buitenland, zowel in Europa als in Afrika (Zweden, Finland en 2 jaar in Kenia).
Vanaf augustus 1998 is Ivanov plaatsvervangend directeur van de Federale Veiligheidsdienst (FSB) van de Russische Federatie, de opvolger van de KGB en tegelijkertijd vervult hij de functie van chef van het departement voor analyse, prognose en strategische planning. In 1999 werd Ivanov benoemd tot secretaris van de Veiligheidsraad van de Russische Federatie nadat Poetin deze post had verlaten.
Vanaf 28 maart 2001 is Ivanov minister van defensie van de Russische Federatie en spreekt zich direct uit voor de doorvoering van radicale hervormingen op het militaire departement. Ivanov heeft de rang van generaalluitenant buiten dienst. Hij spreekt en beheerst Engels en Zweeds, is getrouwd en heeft twee kinderen.
Ivanov wordt gerekend tot een van de naasten van Poetin. Hij was een collega bij de inlichtingendienst. Ivanov en Poetin kruisten een aantal malen elkaars wegen. Zij studeerden tegelijkertijd aan de Staatsuniversiteit van Leningrad (aan verschillende faculteiten) en daarna samen in dezelfde groep van het Rode Vaandel Instituut van de KGB en werkten samen bij de inlichtingendienst. Poetin waardeerde in Sergej Ivanov vooral het analytisch vermogen en gaf hem daarom de functie van plaatsvervangend directeur van de FSB en later die van secretaris van de Veiligheidsraad van de Russische Federatie. Volgens zijn naaste medewerkers onderscheidt Ivanov zich door zijn intelligentie. Volgens velen is hij een 'workaholic'.
In 2003 heeft Ivanov, wanneer hij al 2 jaar minister van defensie is, zijn eigen groep van vertrouwelingen opgebouwd, met name in de FSB en de militaire inlichtingendienst GRU. Bovendien verloor Ivanov ook niet de internationale positie die hij opbouwde in zijn SVR-periode en is in die rol informeel leider van de groep van presidentiële adviseurs op het gebied van buitenlandse politieke vraagstukken.
Volgens bronnen in Moskou heeft Ivanov belangen in de wapenhandel van de Russische Federatie en ook in het Moskouse zakenleven. Volgens die bronnen is Vladimir Tsjernov een protégé van Ivanov. Tsjernov is het hoofd van de Gosinkor Corporation en ex-voorzitter van het bestuur van de NRB, de Nationale Reserven Bank. Tsjernov zou samen met Ivanov hebben gediend in de PGU-afdeling van de KGB. Na zijn vertrek uit de 'organen' werkte Tsjernov bij NRB en daarna voor Gosinkor. De NRB was opgericht door Aleksandr Lebedev, die van 1988 tot 1992 de post bekleedde van tweede secretaris van de Russische ambassade in Londen. Volgens geruchten was Lebedev ook kadermedewerker van de buitenlandse inlichtingendienst. Tegenwoordig is Lebedev de belangenbehartiger voor een aantal aandeelhouders in de Raad van Directeuren van "EES Rossija", de Russische elektriciteitsmaatschappij.
Sinds januari 2002 is de eerste plaatsvervanger van Tsjernov nog iemand uit de kringen van Ivanov: Vladimir Kozjemjakin, de vroegere leider van het Departement voor regionale ontwikkeling, onderdeel van het regeringsapparaat. Kozjemjakin werkte ook in een van de afdelingen van de PGU van de KGB, zowel met Ivanov als met Tsjernov, samen gingen zij op dienstreis naar Zweden.
De belangen van Ivanov in Gosinkor Corporation houden verband met het feit dat het bedrijf (onder andere via de Guta-Bank) actief samenwerkt met ondernemingen van het militair-industrieel complex van de Russische Federatie, in het bijzonder belangen heeft in het aandelenpakket van de OKB "Suchoj" en de Moskouse helikopterfabriek Milja.
Behalve belangen in de sfeer van militair-technische samenwerking zou Ivanov ook belangen hebben in de olie-industrie en in de bankwereld. Volgens kringen in Moskou zou hij samenwerken met het hoofd van de oliemaatschappij Rosneft Sergej Bogdantsjikov.